Sub Rosa

De volgende week begint de kinderboekenweek weer.
Voor mij is dat altijd een leuke week geweest: vroeger bestond de boekenweek al, en sinds ik kon lezen mocht ik met mijn vader dan naar de boekwinkel om voor mijzelf een boek uit te zoeken.

Maar het kwam ook vaak voor dat mijn vader zelf een boek voor mij uitzocht. Sommige boeken las ik in een ruk uit (zoals: Kruistocht in spijkerbroek), andere liet ik op mijn boekenplank staan en las ik veel, veel later pas, zoals De Zilveren Tak van Rosemary Sutcliff. Ik vond het eruit zien als een jongensboek. Maar toen ik het later las, bleek het een superspannend boek te zijn dat zich afspeelt in Engeland in de Romeinse tijd. Hoofdpersonen in het boek zijn een paar kinderen, waaronder een jongen (Flavius) die in het leger van Julius Caesar gaat.

Tijdens de kinderboekenweek wordt er een thema gekozen. Dit maal is het thema “Sub Rosa – boeken vol geheimen”. (Sub Rosa: geheimhouding, term uit de 16e eeuw). Het gaat daarbij om geheimen, mysteries en verborgen zaken in kinderboeken.
Als voorbeelden van boeken over geheimen worden op de site van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek genoemd: Paul Biegel (onder meer in De tuinen van Dorr), Tonke Dragt (in bijvoorbeeld De brief voor de koning en Torenhoog en Mijlenbreed) en Carry Slee (onder meer in Afblijven).

De traditie om dan een leuk boek voor mezelf uit te zoeken heb ik in ere gehouden (hebberig als ik ben naar nieuwe boeken in mijn eigen kast) maar bij wijze van goede daad geef ik ook altijd een of meerdere boeken weg aan bijvoorbeeld mijn eigen dochter of een ander kind. Heerlijk toch..

Wat Wolfensohn ons adviseert..

Stukje uit de Leeuwarder Courant dat mijn aandacht trok deze week.
Wanneer ik meer opzoek over de heer James Wolfensohn dan kom ik erachter dat hij president van de Wereldbank is geweest en multi-miljonair. Je zou verwachten dat deze man wel iets van economie afweet en kan bedenken hoe het zou “moeten”.
In andere (financiële) dagbladen wordt er nogal relativerend over gesproken. Het zou wel meevallen met die invloed, en wij zouden ons moeten aanpassen door (je raadt het al:) lagere lonen, langer doorwerken (bijv. tot je 70-e) en meer investeren in ict.

De onschuld voorbij

Van de week las ik een aankondiging van het boek “The shock doctrine” van journaliste Naomi Klein (Canada).
Het gaat over de manier waarop onze vrije markt-economie is ontstaan en dat is volgens haar heel anders dan uit de eigen vrije wil van vrije burgers.

In haar boek gaat zij uit van de theorie dat de westerse vrije markteconomie is en wordt doorgedrukt door politici door gebruik te maken van de versuffing die een grote ramp, een oorlog, of mishandeling teweeg brengen bij mensen. Volgens Milton Friedman (econoom, die leefde van 1912 – 2006 en geloofde in het vrije marktkapitalisme en een beperkte overheid) moesten politici gebruik maken van de chaos na een ramp of na geweldsuitbarstingen om alle moeilijke politieke zaken door te drukken.

Naomi vertelt in haar korte film (een toelichting op haar boek):

“Unable to advance their agenda democraticly Friedman and his associates were drawn to the power of shock.
[..] He understood that just as prisoners are softened up for interrogation by the shock of their capture, massive disasters could serve to soften us up for his radical free market-crusade. He advised the politicians that immediately after a crisis they should push through all the painful policies at once before they could regain their footing. This he called “shock-treatment”, I call it “the shock doctrine”.

[...]

“It [the free market economy] wasn’t born in freedom and democracy, it was born in shock. [...] “

Ze eindigt haar film met de tekst:
“There’s one other thing I’ve learned from my study in states of shock: shock wares off, it is by definition a temporary state, and the best way to stay oriented and to resist shock, is to know what is happening to you and why.”
[Dan verschijnt de tekst: information is shock resistance. Arm yourself.]

Als ik dit zo lees, komt er weer een stukje boven van de geschiedenisles die ik op de middelbare school heb gehad over de theorie van Milton Friedman en het vrije marktkapitalisme. Al met al wel spannend om op deze manier te kijken naar de wereld die wij zo vanzelfsprekend vinden. Langzaam bekruipt je het gevoel dat de dingen die je niet begrijpt in die wereld op hun plek vallen, en dat is niet zo’n leuk gevoel.

Om eerlijk te zijn moet ik erbij vertellen dat ik een belangrijk onderdeel uit haar film heb overgeslagen in dit verslag, en wel stukken uit het handboek van de CIA. Zij begint haar verhaal met beelden van shocktherapie bij psychiatrische behandelingen waarbij het doel was om de patiënten weer een schone start te kunnen geven. Ze moesten daarvoor teruggaan naar een kinderlijke en gehoorzame staat van zijn, en die staat kon bereikt worden door middel van schok. Hiervan maakte de CIA gebruik in experimenten met mensen (gevangenen) om ze te laten gehoorzamen.

Ik beloof je dat ik hierna weer een vrolijk en onschuldig verhaaltje zal vertellen.

Fragmenten afkomstig van: de site The Shock Doctrine, de site van uitgeverij De Geus (over het boek van Naomi Klein) en Wikipedia (over Friedman).

Tekening

Dit is Bente’s eerste plattegrondje.
De grote krabbels zette ze het eerst neer. Toen de kleine, waarbij ze zei: Hier wonen papa en mama, en daar wonen pake en beppe.

Er moet wel een tegenwicht blijven voor al die akelige beelden vind ik (zie vorige logje). Dit zijn de leuke dingen in het leven waar je van kunt genieten.

Intussen ligt mijn vroegere schoonzuster al twee weken met malaria op een ic van een Gambiaans ziekenhuis en ik weet niet of ze het zal overleven. (Sorry, toch nog een naar bericht om mee af te sluiten…)

love = not war

Hier staat de “modereportage” waar het artikel in de nrc over gaat:

http://style.it/cont/vogue/photo/

Vooral ook de veelheid aan gelijksoortige beelden maken mij ongemakkelijk en … kwaad. Als je het dan over respect hebt, het begrip waar tegenwoordig zo mee wordt rondgestrooid, dat is hier niet aanwezig. Niet voor mensen, niet voor vrouwen, niet voor slachtoffers van oorlogsmisdaden.

27/9: Heel grappig om de discussie hierover te lezen op de site van het nrc. Zeer uiteenlopende opgewonden reacties. De een vindt mijn reactie stammen uit de jaren ‘30 (Grow up!) en de ander komt met een uiteenzetting waarom het juist not done is om met oorlogsachtige plaatjes te willen kokketeren. Weer een ander vindt de foto’s mooi (ik heb nooit gezegd ze niet mooi te vinden, technisch vind ik ze heel goed gemaakt) en het onderwerp leuk. Waarop een ander reageert met: oh, wat is oorlog mooi, laten we ervan genieten! Ik vind het geen kunstwerk, wel een ambachtsstukje fotografisch en technisch gezien. Goed relamewerk. Maar de boodschap is voor mij niet meer dan: beetje geil en beetje hip (doe eens wat anders met oorlogsbeelden). Het zegt vrij weinig. Een soort uit de hand gelopen feestje. Echter: de beelden doen denken aan beelden die ik heb gezien van martelingen en die combi vind ik niet gaan met “beetje opwindend”. Hier laat ik het bij.

Spoor gevonden..

Stel, je krijgt een zoveelste dochter, en je mag haar niet bij je houden van de regering. Ze komen zelfs je woning kapotmaken en nemen je dieren, je voedselvoorziening, mee. Je komt zover dat je haar te vondeling legt met een briefje erbij: red mijn dochter en zorg goed voor haar.
En dan komt er tien jaar later een familie waar deze dochter is opgegroeid, haar ouders zoeken.

Zo ging het met de kleine Eline uit China (naam door Ned. ouders gegeven).
Ik vond het gisteren weer een erg heftige uitzending van Spoorloos. Elke keer weer is het zo goed zichtbaar hoe gezinnen en personen gebroken worden door het (al of niet gedwongen) afstaan van een kind c.q. het niet opgroeien van een kind bij zijn of haar echte eigen ouders. Zelfs al is het niet goed en zou het niet goedkomen met het leven van dit kind of van het hele gezin, er is iets essentieels weggenomen doordat dit kind niet bij haar ouders kan opgroeien en haar eigen taal niet leert als moedertaal.

Nu

Misschien moet deze dan als illustratie van de moderne bejaarde worden opgenomen in de canon van onze hedendaagse cultuur?

(afkomstig van Nu.nl)

Canon? Wat nou canon..

De afgelopen tijd heb ik me verwonderd over de opkomst van de canon.
Vroeger zongen wij vaak canons, bijvoorbeeld op school, maar ook met vriendinnen op fietstochten, of thuis, gewoon, gezellig, ook wel onderweg in de auto trouwens, op weg naar onze vakantiebestemming.

Maar het handjevol mensen dat het aandurft om een canon te zingen om mij heen is op een of andere manier geslonken tot een of twee, nooit tegelijk met mij aanwezig, dus komt het eigenlijk nooit meer voor dat ik een liedje in canon zing.
Veel mensen zingen trouwens vals of ze zingen alleen maar popmuziek, waarbij blijkbaar geen canon voorkomt. Ik moet niet teveel van dit soort dingen zeggen, straks blijkt het niet te kloppen. Maar kom maar op met die correctie dan! Als jij nog vaak in canon zingt, laat het me weten, ik vind het wel gezellig, ook al is het eigenlijk “uit”.

In elk geval heb ik de stoute schoenen aangetrokken en op Wikipedia opgezocht wat men daar een canon noemt. Hele musea staan vol canons tegenwoordig. De Nederlandse cultuur is blijkbaar zo onoverzichtelijk geworden dat Nederlanders een canon nodig hebben om te kunnen bekijken wie ze eigenlijk zijn.
Een canon schijnt een referentiekader aan te geven, een verzameling ergens van die dat onderwerp zo weergeeft, dat je er een goed beeld van krijgt (vrij vertaald). Toonaangevende voorbeelden (van Nederlandse films) of misschien een hele lijst van alles (wat een schrijver geschreven heeft).

De nps vond het raar dat er geen canon van de klassieke muziek werd opgenomen in de canon van onze cultuur en gaat dat nu zelf doen met vijftig onderwerpen uit vijfhonderd jaar Nederlandse klassieke muziek.
De laatste tijd hoor ik het programma Viertakt ’s morgens en ’s middags als ik in onze auto rijd. Daar laten ze horen wat ze in die canon hebben opgenomen. Niet alleen muziek, het kan ook een gebouw zijn of een beschrijving ervan dan. Overigens wil men met deze voorbeelden geen statische lijst opstellen van wat klassieke muziek is. Men omschrijft het als: “vijftig vensters waardoor je onze rijke muziekgeschiedenis kunt beschouwen”.

Als jij er nu meer mee kunt, met dat ge-canon…misschien is het wel leerzaam voor ons..het komt op mij toch een beetje over als een verarming, alsof wij het allemaal niet meer weten en toch maar even weer naar school moeten.

Zal ik nog even dat gekke voorval met die pop vertellen. Bente kreeg van vrienden van ons een pop. Die kun je op de buik drukken en dan zingt ze. Oftewel er zingt een meisje en later een koortje meisjes met een orgelmuziekje eronder. Het is duidelijk de melodie van Vader Jacob (wat je heel goed in canon kunt zingen!) In welke taal het gezongen wordt, geen idee! Ik heb dat liedje op internet opgezocht in alle talen, maar nog niet een tekst gevonden die lijkt op wat deze pop zingt. Ik denk dat het Russisch is. Wie kan mij helpen aan de russische (fonetische) tekst van Vader Jacob? Ik ben erg nieuwsgierig geworden…

Fiets

Oude verhalen..

Een paar foto’s, alweer van begraafplaatsen.
Deze eerste foto is gemaakt op de begraafplaats “Âld Beets” (Frl.). Er heeft een kerk gestaan op het hoogste punt en zoals gebruikelijk zijn de graven daar omheen gesitueerd. Ook vaak gebruikelijk is de grafkelder onder de kerk, die er nog wel is, maar de kerk is zoals ik begrepen heb afgebroken in de jaren ‘80 omdat men geen geld voor het onderhoud/de renovatie had.

Wat blijft is een heel stille open plek omringd door bomen. De lichtval doet hier iets heel mysterieus mee zoals je ziet. Er ligt een aantal familieleden (voorouders) van Rudi op deze plek.

De derde foto is gemaakt op de ook al bijzondere begraafplaats in Kortehemmen. Er liggen voorouders van mij van mijn moeders kant (de ouders van haar moeder). Zodra je iets meer weet ga je automatisch het verhaal aanvullen. Mijn beppe (mijn moeders moeder) vertelt op een bandopname dat haar verteld is hoe haar eigen moeder toen zij drie was al overleed aan waarschijnlijk een blindedarmontsteking. Zo bleef haar vader achter met vier kinderen, van bijna een jaar, drie jaar, vijf en elf jaar. Zoals dat vaak ging in die tijd hertrouwde haar vader en kreeg hij met die vrouw opnieuw een aantal kinderen. Op foto’s ziet die tweede beppe er niet zo vriendelijk uit, zodoende vertelde mijn moeder dat ze die vrouw altijd: de boze beppe noemde.

Hieronder nog een foto van de grafsteen van de vader van de “lieve beppe” (de echte moeder van mijn beppe).

Hierboven tweemaal Âld Beets en tweemaal Kortehemmen.